فیبروم رحم: علائم، انواع، علت‌ها و بهترین روش‌های درمان

آیا تا به حال خونریزی شدید قاعدگی، درد لگن یا فشار در شکم را تجربه کرده‌اید؟ احتمال دارد فیبروم رحم علت این مشکلات باشد. این توده‌های خوش‌ خیم شایع‌ترین تومورهای رحم در زنان سنین باروری هستند. بسیاری از زنان حتی بدون علائم، سال‌ها با فیبروم زندگی می‌کنند.

فیبروم رحم یا Uterine Fibroid توده‌ای خوش‌ خیم در عضله رحم است. انواع آن شامل فیبروم داخل دیواره‌ای رحم، زیر مخاطی و زیر سروزی است. علائم رایج شامل خونریزی شدید، درد لگن، کمردرد و مشکلات باروری است. درمان‌ها شامل داروهای هورمونی، روش‌های کم‌ تهاجمی و جراحی است. سبک زندگی سالم و پیاده‌روی می‌تواند به کنترل علائم کمک کند.

در این مقاله، به تمام جنبه‌های فیبروم رحم می‌پردازیم: از تعریف و انواع، علائم و علت‌ها تا درمان‌های پزشکی و جایگزین، نکات سبک زندگی و پرسش‌های متداول.

بیشتر بخوانید: علائم جمع نشدن رحم بعد از سزارین

فیبروم رحم چیست؟

فیبروم رحم (Uterine Fibroids یا Leiomyoma) توده‌های خوش‌ خیم هستند که از سلول‌های عضلانی رحم شکل می‌گیرند. اندازه آنها از چند میلی‌ متر تا چند سانتی‌ متر متغیر است و می‌تواند رحم را بزرگ کند.

بیش از ۷۰٪ زنان تا سن ۵۰ سالگی حداقل یک نوع فیبروم را تجربه می‌کنند. این توده‌ها معمولا سرطانی نیستند و بسیاری بدون علامت باقی می‌مانند.

انواع فیبروم رحم

فیبروم‌ها بر اساس محل قرارگیری به چند نوع تقسیم می‌شوند:

۱. فیبروم داخل دیواره رحم (Intramural Myoma)

• شایع‌ترین نوع فیبروم.
• باعث بزرگ شدن رحم و درد لگن می‌شود.

۲. فیبروم زیر مخاطی (Submucosal)

• داخل حفره رحم رشد می‌کند.
• معمولا عامل خونریزی شدید و ناباروری اس.

۳. فیبروم زیر سروزی (Subserosal)

• به سمت بیرون رحم رشد می‌کند.
• باعث فشار به مثانه یا روده می‌شود.

بیشتر بخوانید: علت خارج شدن آب زیاد از رحم

علائم فیبروم رحم

فیبروم‌ها ممکن است علائم مستقیم یا غیرمستقیم ایجاد کنند:

• خونریزی شدید و طولانی قاعدگی
• درد یا فشار لگن
• تکرر ادرار
• یبوست
• درد هنگام رابطه جنسی
• کمردرد (علامت غیرمستقیم)
• ریزش مو (ارتباط غیرمستقیم، ناشی از اختلال هورمونی در برخی زنان)
• مشکلات باروری یا سقط مکرر

علت‌ها و پیامدهای فیبروم رحم

دلایل احتمالی:

• هورمونی: استروژن و پروژسترون رشد فیبروم‌ها را تحریک می‌کنند.
• ژنتیکی: سابقه خانوادگی احتمال ابتلا را افزایش می‌دهد.
• سبک زندگی: اضافه‌ وزن، مصرف زیاد گوشت قرمز، کمبود ویتامین D و استرس مزمن.

پیامدها:

• خونریزی شدید و کم‌ خونی
• فشار بر مثانه و روده
• مشکلات باروری
• افزایش ریسک پیچیده شدن بارداری

عوارض و خطرات فیبروم رحم

• در بیشتر موارد خوش‌ خیم است و خطر سرطانی ندارد.
• اما در صورت رشد سریع، درد شدید، خونریزی مداوم یا فشار بر ارگان‌های دیگر باید سریعا درمان شود.
• فیبروم زیر مخاطی می‌تواند باعث ناباروری شود.
• فیبروم بزرگ ممکن است خطر ترکیدن یا پیچ خوردن داشته باشد (نادر).

بیشتر بخوانید: درد کلیتوریس

فیبروم رحم چگونه تشخیص داده می‌شود؟

روش‌های اصلی تشخیص:

• سونوگرافی واژینال یا شکمی
• MRI (در موارد پیچیده)
• هیستروسکوپی (برای فیبروم‌های داخل رحم)
• آزمایش خون جهت بررسی کم‌ خونی ناشی از خونریزی

بیشتر بخوانید: تشخیص افتادگی رحم در منزل

درمان فیبروم رحم

درمان دارویی

• داروهای هورمونی (کاهش رشد فیبروم)
• مسکن‌ها (کنترل درد)
• آگونیست‌های GnRH (کوچک کردن موقت فیبروم)

درمان کم‌ تهاجمی

• آمبولیزاسیون شریان رحمی (UAE)
• هایفو (HIFU)

جراحی

• میومکتومی: برداشت فیبروم با حفظ رحم
• هیسترکتومی: برداشتن کامل رحم (در موارد شدید یا برای زنانی که تمایل به بارداری ندارند)

بیشتر بخوانید: جراحی لاپاراسکوپی فیبروم های رحمی در کرج

درمان‌های جایگزین

• طب سنتی و گیاهان دارویی (کمک‌ کننده در کاهش علائم، نه درمان قطعی)
• پیاده‌روی و ورزش سبک برای کنترل فشار و درد

فیبروم رحم و بارداری

• برخی فیبروم‌ها می‌توانند باروری را تحت‌ تأثیر قرار دهند.
• فیبروم زیر مخاطی بیشترین تاثیر را دارد.
• قبل از بارداری، بررسی اندازه و محل فیبروم اهمیت دارد.

بیشتر بخوانید: جراحی لاپاراسکوپی زنان در کرج

نکات سبک زندگی برای کنترل فیبروم

• حفظ وزن سالم
• رژیم غذایی غنی از سبزیجات و میوه‌ها
• کاهش مصرف گوشت قرمز و کافئین
• ورزش منظم و پیاده‌روی
• مدیریت استرس

بیشتر بخوانید: بهترین میوه بعد از عمل جراحی رحم